Kantkamer
Dankzij nooit eerder vertoonde stukken, recent verworven of speciaal uit de opslagruimtes gehaald, duikt u in de uitzonderlijke geschiedenis van het Brusselse kantwerk. Een weefsel dat inmiddels verdwenen is.
Kant is opengewerkt textiel dat met naald of klossen wordt vervaardigd. De motieven zijn met elkaar verbonden tegen een achtergrond van lussen of steken. Het werd eerst met de hand gemaakt, totdat mechanische productiemethodes hun intrede deden. De verschillende soorten kantwerk onderscheiden zich van elkaar door de gebruikte technieken, materialen, patronen, kleuren en nog veel meer. Meestal verloopt de identificatie aan de hand van de oorspronkelijke productieplaats, zoals Brussel, Mechelen, Valenciennes of Brugge.
Brussel bekleedt een heel bijzondere plaats in de geschiedenis van deze stof. Kantwerk was immers een economisch paradepaardje van onze stad en is een ode aan textiel, knowhow en vakmanschap. Het is een kunst van de leegte, die gebruikmaakt van eenvoudige basismaterialen: linnen, katoenen of zijden draden, klossen en/of naalden.
De stof is opgebouwd uit knopen en gedraaide draden, en gevulde en lege elementen wisselen elkaar af.
- Kant ontstond in de 16e eeuw. In de loop der eeuwen bouwde de Brusselse kant een internationale reputatie uit.
- Vanaf de 17e eeuw was deze stof zeer gegeerd bij de elite, die bekoord werd door de verfijning, kwaliteit en schoonheid ervan. Hij werd gedragen aan de belangrijkste Europese hoven en sierde zonder onderscheid de staatsiekleren van zowel mannen als vrouwen.
- In de 19e eeuw wordt het kant democratischer en meer verspreid dankzij de mechanisatie. De prijs van het weefsel daalt. Kant verovert vervolgens de damesmode. Bijzondere stukken werden in ongezien groot formaat gemaakt. Kant werd kleding.
- Deze mechanisatie betekende het einde van het handwerk. De Brusselse kant verdwijnt met de Eerste Wereldoorlog.
Een overzicht van de kantcollecties van het museum
Het kantwerk in het museum maakt integraal deel uit van het Brusselse erfgoed. Verschillende tentoongestelde stukken zijn opgenomen in de inventaris van het roerend erfgoed van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Ontdek een voorbeeld van een zakdoek met een typische afwerking in Napoleon III-stijl, waarvan de randen worden gevormd door een slinger van afwisselend bladeren en bloemen.
Te bekijken in de Kantkamer
Onze nieuwe tentoonstelling: 12.11.25 > 12.10.27
Om de stukken goed te conserveren, wisselt het museum het tentoongestelde kantwerk om de twee jaar.
Deze rotatie zorgt ervoor dat de oudste en kwetsbaarste stukken in goede staat blijven en geeft anderzijds de bezoekers de kans om telkens opnieuw uitzonderlijk kantwerk te ontdekken. Het museum stalt ook zijn recente aanwinsten uit, die nog zelden of nooit werden getoond.
Op dit moment
Sluier (?)
Naaldkant, point de gaze, Brussel, ca. 1860-1880
Dit indrukwekkende stuk van ongeveer twee bij twee meter is volledig met de hand gemaakt met een naald. Het type kant dankt zijn naam point de gaze (gaaskant) aan de fijne tralies die delicate bloemmotieven met elkaar verbinden. De techniek was erg populair in de 19e eeuw en wordt voor het eerst vermeld in het verslag van de wereldtentoonstelling van 1851 in Londen. Dankzij de behendigheid van de kantwerksters en de verscheidenheid aan steken kunnen nuances en contrasten worden weergegeven. De achtergrond is gemaakt door opeenvolgende rijen met één draad. Elke rij is verbonden met de vorige. Deze kant, vaak samengesteld uit rozen met overlappende bloemblaadjes, wordt ook wel point de rose (rozenkant) genoemd.
Omdat het precieze gebruik van het stuk nog niet duidelijk is, heeft het conservatieteam van het museum voor een vlakke presentatie gekozen. Daardoor kan het beoogde gebruik van het stuk niet worden afgeleid uit de presentatie: is het een sluier, een vierkante sjaal, een cape of een tafelkleed? Omdat point de gaze een extreem dure kanttechniek is, wordt hij vooral gebruikt voor prestigieuze stukken. Een stuk met dergelijke afmetingen is ofwel op bestelling gemaakt, of om de behendigheid van het atelier te tonen, als een uithangbord op de internationale beurzen en tentoonstellingen in die tijd. Dit kantwerk zal binnenkort door het team worden bestudeerd …
De aankoop ervan werd mogelijk gemaakt dankzij de Koning Boudewijnstichting via het Fonds Marie-Jeanne Dauchy, die het in bewaring gaf aan het Mode & Kant Museum. De Koning Boudewijnstichting speelt al bijna 40 jaar een sleutelrol in het behoud en de bescherming van het artistieke en culturele erfgoed van België. Dit stuk getuigt, samen met andere stukken van de collectie van het museum, van de uitmuntendheid van de Brusselse kantproductie, waar de stad van de 17e eeuw tot het begin van de 20e eeuw om bekend stond.
Het kant seizoen
Gedurende één seizoen per jaar werkt het Mode & Kant Museum samen met het Museum Kunst & Geschiedenis om belangrijke stukken uit de kantcollecties van beide instellingen aan het publiek te presenteren. Deze opstelling vindt plaats in de grote vitrine van de Kantkamer. Na het kantseizoen vernieuwt het team van het museum de opstelling. Ontdek de pronkstukken uit de collectie van het museum aan de hand van een specifiek thema.
De kant seizoenen
All Lace Seasons
Hedendaagse kant
Tegenwoordig gebruiken veel ontwerpers en kunstenaars kant.
Al meer dan 30 jaar combineert het Huis Carine Gilson de verfijning van kant, de lichtheid van zijde, de finesse van de patronen en couturekennis. In haar Brusselse ateliers heeft de ontwerpster kantinlegwerk tot kunst verheven. Ze heeft ons vereerd door meter te worden van de Kantkamer. Het museum stelt regelmatig een stuk uit haar collecties tentoon.